Belleville Three: Detroit'te techno nasıl doğdu?

Techno'nun doğum yeri bir metropol kulübü değil, Detroit'in banliyösündeki Belleville kasabasıydı. Üç lise arkadaşı — Juan Atkins, Derrick May ve Kevin Saunderson — 1980'lerin başında, ellerindeki sınırlı ekipmanla Amerikan funk'ını Avrupa'nın makine estetiğiyle birleştirdi. Ortaya çıkan sese sonradan techno dendi.

Detroit bağlamı: sanayi, Motown ve boşluk

Detroit, otomobil sanayisinin hem zirvesini hem çöküşünü yaşamış bir şehir. Bir yanda Motown'ın soul mirası, diğer yanda kapanan fabrikalar ve boşalan mahalleler. Techno'nun mekanik ama duygusal karakterini anlamak için bu ikiliği görmek gerekir: makinelerin sesi, hem geleceğin vaadi hem de terk edilmişliğin yankısıdır.

Üçlünün ortak referanslarından biri, radyoda "The Electrifying Mojo" adıyla program yapan DJ'di. Mojo'nun aynı programda Kraftwerk, Parliament-Funkadelic ve Prince çalması, sonraki neslin kafasındaki tür duvarlarını daha kurulmadan yıktı.

Juan Atkins: ilk adım

Atkins, 1981'de Rick Davis ile kurduğu Cybotron projesiyle "Alleys of Your Mind" ve "Clear" gibi parçalar çıkardı; bu kayıtlar electro ile techno arasındaki köprüdür. Ardından Model 500 adıyla yayımladığı "No UFO's" (1985), pek çok kişi için techno'nun ilk saf örneği sayılır. Kurduğu Metroplex etiketi, sahnenin ilk altyapısı oldu.

Derrick May: duygu ve doğaçlama

May'in 1987 tarihli "Strings of Life" parçası, techno'nun en tanınan kaydıdır. Piyano cümleleri ve yükselen yaylar, "makine müziği duygusuzdur" iddiasını tek başına çürütür. May'in ünlü tanımı da buradan gelir: techno, "Kraftwerk ile George Clinton'ın asansörde sıkışıp kalması" gibidir.

Kevin Saunderson: pistin ve listelerin adamı

Saunderson, Inner City projesiyle ("Big Fun", "Good Life") techno'yu pop listelerine taşıdı. Vokalli, melodik ve erişilebilir bu kayıtlar, türün geniş kitleyle ilk buluşmasıydı.

Avrupa'ya yolculuk

Detroit'in kendi şehrinde ilgi sınırlıydı; asıl karşılık İngiltere ve Almanya'dan geldi. 1988'de Londra'da yayımlanan "Techno! The New Dance Sound of Detroit" derlemesi, türün adını dünyaya duyurdu. Berlin Duvarı'nın yıkılışının ardından boşalan binalarda kurulan Berlin sahnesi, bu sesi benimseyip kendi sert ve hipnotik yorumunu üretti.

Bugün "Berlin techno'su" dediğimiz şeyin kökeni Detroit'tir — ve Detroitli sanatçıların yıllarca dile getirdiği haklı bir serzeniş de buradadır: türün kurucuları, türün küresel başarısından hak ettikleri payı çoğu zaman alamadı.

İkinci ve üçüncü dalga

Underground Resistance (Jeff Mills, Mad Mike Banks, Robert Hood) 1990'larda techno'ya politik ve militan bir kimlik kattı: bağımsız üretim, medyaya mesafe, doğrudan sahne. Carl Craig, Stacey Pullen ve sonraki kuşaklar türü caz, ambient ve deneysel formlarla genişletti.

Bugün neden önemli?

Techno artık küresel bir endüstri; festival ana sahnelerinde, milyonlarca dinleyicide. Kökenini bilmek, bu müziği tüketmekle anlamak arasındaki farkı yaratır: techno, siyah Amerikan müziği geleneğinin bir devamıdır ve gelecek tahayyülüyle, yani afrofütürizmle doğrudan bağlıdır.

Nereden başlamalı Model 500 — "No UFO's"; Rhythim Is Rhythim — "Strings of Life"; Inner City — "Good Life"; Underground Resistance kayıtları; Carl Craig — *Landcruising*. Ardından Detroit'in bugünkü sahnesine ve her yıl düzenlenen Movement festivalinin kayıtlarına bakın.

Techno'yu icat eden üç arkadaşın hikâyesi, sınırlı imkânla sınırsız fikir üretmenin hikâyesidir — bugün ilk controller'ını almış herkes için hâlâ en iyi motivasyon.